هیستروسکوپی روشی است که توسط پزشک و به منظور تشخیص بیماری، داخل رحم را مشاهده و بررسی یا حتی آن را درمان می کند. این روش شامل دستگاهی به نام هیستروسکوپ است که در واقع یک دستگاه نازک است که مانند یک تلسکوپ نورانی عمل می کند و دورن واژن قرار می گیرد، هیستروسکوپ تصاویری واضح از داخل رحم به صفحه مانیتور ارسال می کند تا پزشک بتواند، بیماری را تشخیص یا درمان کند.
کاربرد هیستروسکوپی
از مهم ترین کاربردهای هیستروسکوپی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
✳️ هیستروسکوپی تشخیصی
هدف هیستروسکوپی تشخیصی یافتن علت بیماری می باشد که شامل موارد زیر است:
- تشخیص برخی بیماری ها مانند سرطان، پولیپ و فیبروم رحم
- دوره های طولانی خونریزی شدید و درد
- تشخیص علت سقط های متوالی
- نتایج غیر طبیعی پاپ اسمیر
- بررسی مشکلات مربوط به ناباروری
- بررسی درد های لگن و رحم
- خونریزی بعد از قاعدگی
- تشخیص ناهنجاری رحم
- انجام آن قبل از کورتاژ
- چسبندگی رحم
✳️ هیستروسکوپی جراحی
- بیوپسی از بافت برای بررسی بیشتر زیر میکروسکوپ
- تعیین محل دستگاه آی یو دی
- برداشتن فیبروم و پولیپ رحم
- درمان ناباروری با هیستروسکوپی
- رفع چسبندگی رحم
هیستروسکوپی برای چه کسانی مناسب نیست؟
یک روش ایمن و موثر است، اما در برخی موارد برای برخی افراد مناسب نیست مهم ترین ویژگی های این افراد عبارتند از:
زنان باردار
برای زنان باردار معمولاً توصیه نمیشود، زیرا این روش میتواند به جنین آسیب برساند.
عفونتهای فعال
در صورت وجود عفونتهای فعال در ناحیه لگن یا رحم، انجام آن خطر انتقال عفونت را افزایش دهد.
مشکلات خونریزی
زنانی که دچار اختلالات خونریزی هستند یا در حال استفاده از داروهای رقیقکننده خون هستند، باید قبل از انجام با پزشک مشورت کنند، زیرا خطر خونریزی وجود دارد.
سرطانهای فعال رحم
در برخی موارد، انجام هیستروسکوپی در زنانی که به سرطان رحم مبتلا هستند، نیاز به احتیاط بیشتری دارد.
نقصهای آناتومیک رحم
در مواردی که ناهنجاریهای ساختاری جدی در رحم وجود دارد (مانند رحم دوشاخه) هیستروسکوپی بهطور مؤثر انجام نخواهد شد.
پس قبل از انجام این روش، مهم است که بیمار تمام سوابق پزشکی خود را با پزشک در میان بگذارد تا پزشک بتواند بهترین تصمیم را اتخاذ کند.
قبل از عمل هیستروسکوپی چه اقداماتی لازم است
با در نظر داشتن این که روش تشخیصی و درمانی هیستروسکوپی نیاز به دقت زیادی دارد، مهم است افراد قبل از انجام آن آمادگی کامل داشته باشند تا وقفه ای در روند کار ایجاد نشود. نکات مربوط به آمادگی برای هیستروسکوپی عبارتند از:
- به سوالات پزشک یا پرستار با دقت پاسخ دهید.
- اگر از شما خواسته شد که فرم رضایت نامه را پر کنید، آن را با دقت بخوانید و سوالات و ابهامات خود را مطرح کنید.
- در انجام معاینه فیزیکی با پزشک خود همکاری کنید تا از سلامت خود مطمئن شوید.
- در صورتی که پزشک آزمایشی را تجویز کرده باشد، لازم است نتایج آن را در روز عمل به همراه داشته باشید.
- اگر مجبور به انجام هیستروسکوپی تحت بیهوشی عمومی هستید، توصیه می شود قبل از عمل ناشتا باشید و شب قبل غذا نخورید.
- بارداری یا احتمال بارداری خود را به جراح اطلاع دهید.
- در صورتی که به چسب، لاتکس و داروهای مختلف به ویژه داروهای بیهوشی حساسیت دارید با پزشک در میان بگذارید.
- در مورد هر گونه داروی تجویزی یا بدون نسخه، مکمل های غذایی و غیره که مصرف می کنید، با پزشک خود صحبت کنید.
- ممکن است لازم باشد قبل از عمل به طور موقت مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین را قطع کنید.
- اگر بیمار استرس زیادی داشته باشد، پزشک قبل از هیستروسکوپی استفاده از آرامبخش را توصیه کند. گاهی اوقات از داروها یا وسایلی مانند دیلاتور، برای کمک به باز کردن دهانه رحم استفاده می کنند.
- برای اینکه دید خوبی از داخل رحم داشته باشیم بهتر است بعد از قاعدگی و قبل از تخمک گذاری این روش انجام شود.
بیشتر بخوانید: بارداری بعد از هیستروسکوپی
نحوه انجام هیستروسکوپی
این عمل توسط متخصص زنان انجام می شود. این روش نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد و معمولا بیماران در همان روز مرخص می شوند. گاهی برای جلوگیری از درد به برخی از خانم ها داروی بی حسی یا خواب آور داده می شود و به ندرت از بیهوشی استفاده می شود. مدت این عمل بستگی به علت و نوع آن دارد که از 5 دقیقه تا 30 دقیقه متغیر می باشد.
به طور کلی هیستروسکوپی طی مراحل زیر انجام می شود:
- تعویض و پوشیدن لباس های بیمارستان
- در برخی موارد، آنژیوکت در دست یا بازوی بیمار قرار داده می شود.
- تخلیه مثانه قبل از جراحی
- روی تخت مخصوص به پشت دراز کشیده و پاهای خود را روی رکاب قرار می دهید.
- تمیز کردن واژن با محلول ضد عفونی کننده
- وارد کردن هیستروسکوپ در دهانه رحم یا رحم
- وارد کردن یک مایع مخصوص (محلول نمک مایع) یا گاز از طریق هیستروسکوپ به داخل رحم جهت منبسط کردن رحم به منظور دید بهتر.
- در این مرحله پزشک با توجه به هدف انجام آن دیواره رحم را معاینه کرده و عکس یا فیلم می گیرد. در این مرحله نمونه برداری از بافت نیز امکان پذیر است.
- برای برداشتن فیبروم ها یا سایر اشیاء، پزشک ابزار خاصی را از طریق لوله هیستروسکوپ وارد می کند. هر بافتی که در طی این روش از رحم برداشته شود برای آزمایش بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شود.
- برای مشکلات پیچیده تر، پزشک نوع دیگری از اسکوپ را از طریق شکم وارد کند (لاپاراسکوپی) و همزمان تصاویری از داخل و خارج رحم در اختیار داشته باشد.
- در پایان کار هیستروسکوپ از رحم خارج می شود.
👇🏻 ویدیو فوق از نحوه انجام هیستروسکوپی می باشد.
نحوه انجام هیستروسکوپی
زمان انجام هیستروسکوپی
بهترین زمان برای انجام هیستروسکوپی معمولاً در نیمه اول چرخه قاعدگی، چند روز پس از اتمام قاعدگی و قبل از تخمکگذاری (حدود روز ۷ تا ۱۰) است. در این زمان، دیواره رحم تمیزتر و دید پزشک بهتر است. اگر فرد به دلیل خونریزی غیرطبیعی به پزشک مراجعه کند، در هر زمانی از چرخه هم انجام می دهند. همچنین، پیش از درمانهای باروری مانند IVF، پزشک معمولاً هیستروسکوپی را در اوایل چرخه قاعدگی توصیه میکند پس انتخاب زمان مناسب باید بر اساس مشاوره پزشک انجام شود.
دوره نقاهت بعد از عمل هیستروسکوپی
استراحت بعد از هیستروسکوپی بسیار مهم است. بهتر است حداقل 24 تا 48 ساعت پس از انجام هیستروسکوپی از انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید. همچنین در این مدت بهتر است، فعالیت جنسی را محدود کنید.
معمولا پزشک برای کاهش درد و التهاب پس از هیستروسکوپی دارو تجویز می کند. این داروها شامل مسکن ها، ضد التهاب ها و آنتی بیوتیک ها باشد. همچنین ممکن است داروهایی مانند پروژسترون و داروهای حاوی آهن را برای کاهش خونریزی نیز تجویز کند.
پس از انجام هیستروسکوپی، در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید، خونریزی شدید، تب و عفونت، بهتر است با پزشک خود تماس بگیرید و به او اطلاع دهید. همچنین پزشک آزمایش هایی را برای بررسی وضعیت شما تجویز خواهد کرد رعایت تمامی این نکات در بهبودی شما بسیار موثر است.
آیا هیستروسکوپی عوارض دارد؟
به طور کلی هیستروسکوپی یک روش کم خطر با حداقل درد و آسیب می باشد. اما در برخی موارد می تواند با عوارضی مانند مشکلات ناشی از بیهوشی، عفونت و خونریزی همراه باشد. نمونه برداری از بافت رحم یا دهانه رحم با هیستروسکوپی نیز با گرفتگی خفیف و مقداری خونریزی برای یک یا دو روز پس از انجام آن همراه باشد. به طور کلی، اگر هیستروسکوپی به عنوان یک روش درمانی و نه تشخیصی استفاده شود، احتمال ایجاد مشکل بیشتر خواهد بود. برخی از عوارض عبارتند از:
- آسیب دهانه رحم که در موارد نارد اتفاق می افتد.
- در پی آسیب رحم، سوراخی در دیواره رحم ایجاد می شود که نیاز به درمان با آنتی بیوتیک دارد. در برخی موارد نادر ممکن است با انجام لاپراسکوپی یا لاپاراتومی رحم ترمیم شود.
- این وضعیت می تواند باعث ترشحات واژن، تب و گاهی اوقات خونریزی شدید شود. در صورت مشاهده این علائم با پزشک خود مشورت کنید. عفونت معمولا با یک دوره کوتاه آنتی بیوتیک برطرف می شود.
- خونریزی شدید در حین یا بعد از جراحی که رد صورت خفیف بودن دارو تجویز می شود.
در نهایت…
همانطور که قبلا گفته شد، هیستروسکوپی برای یافتن علل خونریزی غیرطبیعی، تشخیص و برداشتن فیبروم ها و پولیپ ها یا شناسایی علل ناباروری استفاده می شود. برای انجام هیستروسکوپی، بیمار باید بداند چرا پزشک این روش را برای برطرف کردن مشکل او در نظر گرفته است. برای پرسیدن سوالات و دریافت راهنمایی از بهترین متخصص زنان در سعادت آباد در مورد هیستروسکوپی و نحوه انجام آن می توانید کامنت بگذارید تا در اولین فرصت پاسخگوی شما باشیم.