میومکتومی یا برداشتن فیبروم یک جراحی زنانه می باشد که در طی آن فیبروم های رحمی برداشته می شود. فیبروم های رحمی تومورهای شایع و غیر سرطانی هستند که در رحم مخصوصا در سال های باروری به وجود می آید. به عبارت دیگر فیبروم های رحمی تومورهای خوش خیم عضله صاف رحم هستند که بیشتر در سنین 25 تا 40 سالگی دیده می شوند. در صورتی که علائمی مانند درد لگن، خونریزی نامنظم، پریودهای سنگین، یا علائم فشار و نیاز به ادرار مکرر داشته باشید، ممکن است پزشک میومکتومی را توصیه کند. در این عمل برخلاف هیسترکتومی که کل رحم را برداشته می شود، فقط فیبروم هایی که برای خانم ها مشکلاتی مانند خونریزی شدید قاعدگی، فشار لگن را ایجاد کرده اند، برداشته می شود.
فیبروم چیست؟
فیبرومها (Fibroma یا Myoma) توده های غیرسرطانی هستند که از بافت همبند یا عضلانی منشا میگیرند. این تودهها اکثرا رشد آهستهای دارند و در بیشتر موارد خوش خیم هستند. بسته به محل قرارگیری در بدن، اندازه، تعداد و نوع سلولها، علائم متفاوتی ایجاد میکنند. فیبرومها میتوانند کوچک تر از نخود یا بزرگ تر از یک توپ گلف باشند و در برخی موارد، بدون علامت باقی میمانند.
ویژگیهای فیبرومها عبارتند از:
- غیرتهاجمی و بدون خطر سرطان
- ممکن است در اثر تغییرات هورمونی یا ژنتیکی رشد کنند
- در برخی مواقع نیاز به درمان ندارند، اما گاهی باعث اختلال در عملکرد عضو درگیر میشوند
انواع فیبرومها بر اساس محل ایجاد
فیبرومها میتوانند در نقاط مختلف بدن رشد کنند. شایع ترین مکانها عبارتند از:
▪️ فیبروم رحم
- شایع ترین نوع فیبروم در زنان سن باروری
- ممکن است داخل عضله رحم، روی سطح بیرونی یا درون حفره رحم ایجاد شود
- علائم: خونریزیهای غیرعادی، درد لگنی، ناباروری یا سقط مکرر
▪️ فیبروم پستان
- تودههایی سفت، گرد و قابل لمس در سینه
- با معاینه فیزیکی یا ماموگرافی تشخیص داده میشود
- خوش خیم بوده و اغلب نیاز به برداشت ندارند مگر از نظر زیبایی یا تشخیص قطعی
▪️ فیبروم پوستی (درماتوفیبروما)
- توده هایی سفت و کوچک در پوست، اغلب به رنگ قهوه ای یا قرمز
- بی خطر ولی گاهی دردناک یا خارش دار
- در موارد آزاردهنده یا مشکوک، با جراحی ساده برداشته میشود
▪️ فیبروم گوارشی (مانند مری یا معده)
- نادر اما ممکن است باعث انسداد یا مشکل در بلع شوند
- در اندوسکوپی یا ام آر آی شناسایی میشوند
- نیاز به جراحی در موارد علامت دار یا مشکوک به تغییرات بدخیم
▪️ فیبرومهای نادر دیگر
- مانند فیبروم قلبی، کلیوی یا مثانه
- ممکن است اتفاقی در تصویربرداری دیده شوند
- درمان بسته به محل و علائم دارد
بیشتر بدانید: مراحل درمان فیبروم رحم
انواع روشهای میومکتومی بر اساس محل فیبروم
برای درمان قطعی فیبروم، به ویژه موارد علامت دار، از جراحی میومکتومی استفاده میشود. نوع جراحی با توجه به محل قرارگیری فیبروم انتخاب میشود:
▪️ میومکتومی رحم
- میومکتومی باز (لاپاراتومی): برای فیبروم های بزرگ یا متعدد
- میومکتومی لاپاراسکوپیک: کم تهاجمی، با برشهای کوچک
- میومکتومی هیستروسکوپیک: از طریق واژن، بدون برش شکمی، مناسب فیبروم داخل رحمی
▪️ میومکتومی پستان
- توده فیبروآدنوم با جراحی سرپایی و بی حسی موضعی برداشته میشود
- برای بیمارانی که نگران زیبایی یا تشخیص دقیق هستند
▪️ میومکتومی پوستی
- با تیغ جراحی یا لیزر، تحت بی حسی موضعی
- سریع، ساده و بدون نیاز به بستری
▪️ میومکتومی در اندامهای داخلی
- ممکن است با آندوسکوپی درمان شود
- در موارد پیشرفته تر نیاز به جراحی باز یا لاپاراسکوپی دارد
پیشگیری از بازگشت فیبرومها
گرچه جراحی میومکتومی میتواند فیبروم را بردارد، اما همیشه خطر عود فیبروم وجود دارد. برای کاهش این خطر، اقدامات پیشگیرانه زیر توصیه میشود:
- کنترل هورمونها: چون بسیاری از فیبرومها به استروژن و پروژسترون وابستند، کنترل هورمونی با دارو یا سبک زندگی مهم است
- کاهش استرس و وزن: چاقی و استرس میتوانند سطح هورمونهای محرک رشد فیبروم را بالا ببرند
- تغذیه سالم: مصرف سبزیجات، میوهها، مواد ضد التهاب و اجتناب از غذاهای فرآوری شده
- ورزش منظم: برای بهبود متابولیسم بدن و تعادل هورمونی
- معاینات دورهای: به ویژه برای زنانی که سابقه خانوادگی یا رشد مجدد فیبروم داشتند
دلیل انجام جراحی میومکتومی
زمانی به متخصص زنان مراجعه میکنید و او تشخیص میدهد دچار فیبروم رحمی هستید و وجود علائم و نشانههای نگرانکننده فیبروم باعث ایجاد مشکلاتی در زندگی روزمره شما شده است، انجام میومکتومی را توصیه می شود. یکی از مزایای این روش نسبت به هیسترکتومی این است که فرد می تواند مجدد باردار شود. در ادامه به دیگر مزایای میومکتومی می پردازیم:
- به رحم آسیب نمی رساند.
- امکان باروری را افزایش می دهد.
- مشکلات مربوط به فیبروم را از بین می برد.
اغلب زنانی که دچار فیبروم رحم هستند با مشکل ناباروری موقت نیز مواجه هستند و با درمان فیبروم می توانند باردار شوند. اگر فرد به دلیل این مشکل نابارور باشد با پیشرفت علم پزشکی درمان می شود.
اقدامات قبل از انجام میومکتومی
قبل از عمل به بیمار داروهایی برای کاهش اندازه فیبروم ها تجویز می شود تا برداشتن آن ها راحت تر باشد. ممکن است آزمایش و بررسی هایی برای اطمینان از سلامت جسمانی کامل بیمار انجام شود. این اقدامات شامل موارد نیز می باشد:
•آزمایش خون
- الکتروکاردیوگرام
- اسکن امآرآی
- سونوگرافی اندام های لگنی
برخی از داروها مانند مانند ویتامین ها، مکمل ها و داروهای تجویزی باید قبل از جراحی قطع شوند. همچنین 6 تا 8 ساعت پیش از جراحی ضروری است، از خوردن و آشامیدن خودداری شود.
نحوه انجام جراحی میومکتومی
روش های میومکتومی بسته به شرایط و تعداد فیبروم ها متفاوت می باشد. در حین مراجعه به متخصص زنان، یکی از روش های زیر با توجه به آزمایشات انجام شده انجام می شود:
میومکتومی شکمی
این روش میومکتومی که لاپاراتومی نیز نامیده می شود، از طریق یک برش در قسمت تحتانی شکم انجام می شود و سپس فیبروم های رحم برداشته می شود. این برش در زیر حفره لگن می تواند به صورت افقی یا عمودی باشد.
میومکتومی لاپاراسکوپی و رباتیک
این روش کم تهاجمی میومکتومی توسط متخصص زنان انجام می شود. در این روش برش کوچکی در شکم ایجاد می شود و سپس فیبروم برداشته می شود. میومکتومی لاپاراسکوپی و رباتیک متفاوت هستند:
میومکتومی لاپاراسکوپی
در این روش برشی در نزدیکی ناف ایجاد می شود و پس از آن لاپاراسکوپ به داخل شکم وارد شده و با استفاده از ابزار، جراحی انجام می شود.
میومکتومی رباتیک
در این روش ابزارها مانند میومکتومی لاپاراسکوپی انجام می شود، ابزار از طریق یک برش کوچک وارد بدن می شود و جراح از یک کنسول مجزا حرکت ابزارها را زیر نظر دارد.
میومکتومی هیستروسکوپی
اگر فیبروم ها به طور قابل توجهی در حفره رحم رشد کرده باشند، متخصص زنان آنها را با میومکتومی هیستروسکوپی خارج می کند. در این روش با استفاده از ابزاری که از طریق واژن یا دهانه رحم وارد رحم می شود، فیبروم رحم برداشته می شود.
مراقبت های بعد از میومکتومی
بعد از این عمل باید یک سری اقدامات مراقبتی انجام شود که در نتیجه عمل تاثیرگذار می باشد. این مراقبتهای بعد از لاپاراسکوپی فیبروم عبارتند از:
- داروهای تجویز شده از جمله مسکن ها و آنتی بیوتیک ها را در زمان تعیین شده، مصرف شود.
- درد خفیف و کبودی در ناحیه برش بعد از جراحی طبیعی می باشد. مصرف دارو به کاهش این دردها کمک زیادی می کند.
- اگر در حین عمل از دی اکسید کربن استفاده شده باشد، ممکن است در ناحیه شانه و قفسه سینه احساس درد کنید. این درد پس از چند روز کاملا از بین می رود.
- به دلیل استفاده از لوله تنفسی در حین عمل، ممکن است بعد از عمل دچار گلودرد شوید که طبیعی است. نوشیدن آب و مایعات می تواند این درد را کمتر کند.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده از فعالیت های شدید خودداری کنید.
- پس از عمل، غذای سبک بخورید و از مایعات گازدار خودداری کنید.
- محل عمل را تمیز و خشک نگه دارید تا از عفونت جلوگیری شود.
- لکه بینی بعد از این عمل طبیعی می باشد و جای نگرانی وجود ندارد.
✅ بیشتر بخوانید: لاپاراسکوپی
خطرات فیبروم میومکتومی
برداشتن فیبروم رحم در صورتی که توسط یک متخصص زنان مجرب انجام شود عوارض و خطرات بسیار کمی دارد. به طور کلی، مشکلات زیر ممکن است پس از میومکتومی رخ دهد:
- از دست دادن خون زیاد: این مشکل در خانم هایی که دچار کم خونی هستند، بیشتر دیده می شود. در بیشتر مواقع قبل از عمل، پزشک متخصص زنان برای افزایش تعداد سلول های خونی داروهایی را تجویز می کند. علاوه بر این در حین عمل از روش هایی استفاده می کند که از خونریزی زیاد جلوگیری می کند.
- چسبندگی های خارج از رحم: برداشتن فیبروم ها با هیسترکتومی می تواند باعث چسبندگی خارج رحمی شود و گاهی اوقات لوله های فالوپ و روده ها را تحت تاثیر قرار دهد. میومکتومی لاپاراسکوپی بهترین روش جهت کاهش عارضه چسبندگی می باشد.
- خطر احتمالی بارداری و زایمان: زمانی که جراح برای برداشتن فیبروم برشی در دیواره رحم ایجاد می کند، زایمان طبیعی بعدی دشوار خواهد بود. به همین دلیل متخصصان زنان از سزارین برای جلوگیری از پارگی رحم در هنگام زایمان استفاده می کنند. همچنین پس از انجام این عمل و برای جلوگیری از خطر، باید تحت نظر متخصص زنان و زایمان مجرب باشید تا باردار شوید.
- عفونت لگن: اگر عمل به صورت ایمن و استریل انجام نشود یا بعد از عمل معاینه دقیق صورت نگیرد، ممکن است باعث بروز عفونت لگن شود.
سخن پایانی
میومکتومی یک روش بی خطر برای برداشتن فیبروم رحم است که به بهبود سلامت و باروری زنان کمک می کند. اگر این روش توسط یک متخصص زنان خوب در سعادت آباد انجام شود، هیچ خطر و عارضه ای وجود نخواهد داشت. برای اینکه بهترین نتیجه را از جراحی میومکتومی دریافت کنید، مراقبت های قبل و بعد از عمل را جدی بگیرید.
