چسبندگی بعد از هیسترکتومی یکی از مشکلات و عوارضی است که ممکن است برخی بیماران پس از انجام جراحی به آن دچار شوند. چسبندگی پس از هیسترکتومی بین بافتها یا نواحی مختلف درون بدن اتفاق می افتد. این چسبندگی ها به دلیل التهاب، ترشحات بدن یا عوامل دیگر ناشی از جراحی، ایجاد شوند که در واقع واکنش طبیعی بدن به انجام جراحی و ایجاد تغییر در اندامهای شکمی و لگنی است.
عارضه چسبندگی بعد از هیسترکتومی به دلیل نزدیک شدن اندامهای داخلی به یکدیگر در ناحیه جراحی شده رخ داده که سبب میشود دیواره خارجی این اندامها با بافت نازکی به هم بچسبند. اگر عمل هیسترکتومی به طور کامل انجام نشده باشد، به این معناست که تخمدانها و لولههای رحمی حفظ شدهاند. در این حالت ممکن است چسبندگی در ناحیه لگنی بروز کرده و بر تخمدانها، لولههای رحمی یا مثانه تاثیر بگذارد. البته این عارضه شیوع بالایی نداشته و تنها در برخی از افراد رخ میدهد.

چسبندگی بعد از هیسترکتومی چه زمانی رخ میدهد؟
چسبندگی بعد از هیسترکتومی زمانی رخ میدهد که بافتهای داخلی رحم به دلیل التهاب یا آسیب به هم بچسبند. این وضعیت میتواند باعث مشکلاتی مانند کاهش خونریزی قاعدگی، درد لگن، یا حتی ناباروری شود. جراحی هیسترکتومی که برای برداشتن رحم انجام میشود، گاهی ممکن است به دلیل زخمهای داخلی، تشکیل چسبندگی را تحریک کند. شدت چسبندگی میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در موارد حاد ممکن است نیاز به مداخله مجدد برای رفع این چسبندگی وجود داشته باشد. تشخیص آن عموما با روشهایی مانند سونوگرافی یا هیستروسکوپی مجدد انجام میشود.
علائم چسبندگی بعد از عمل هیسترکتومی
بیشتر چسبندگیهای بعد از هیسترکتومی که در ناحیه شکمی و لگنی شکل میگیرند، علائم خاصی ندارند؛ اما در برخی موارد نیز علائم مشخصی را نشان میدهند که به تشخیص این عارضه کمک میکنند. چسبندگی بعد از هیسترکتومی شامل علائمی از جمله موارد زیر است:
- احساس درد شدید در ناحیه شکم
- نفخ
- حالت تهوع
- استفراغ
- یبوست
این علائم در واقع هنگامی ایجاد میشوند که چسبندگی به صورت حلقهای دور روده کوچک شکل گرفته باشد که در این حالت، بهتر است بلافاصله به بهترین جراح هیسترکتومی در سعادت آباد مراجعه کنید.
علت چسبندگی بعد از عمل هیسترکتومی چیست؟
چسبندگی بعد از برداشتن رحم (هیسترکتومی) اصولا به دلیل روند طبیعی بهبود زخمها در داخل حفره لگنی رخ میدهد. زمانی که بافتها پس از جراحی شروع به ترمیم میکنند، ممکن است قسمتهایی از اندامهای داخلی مانند روده، مثانه و بافتهای لگنی به هم متصل شوند. این چسبندگیها میتوانند باعث درد لگنی، مشکلات گوارشی یا حتی اختلالات ادراری شوند. هرچه جراحی گسترده تر باشد، احتمال ایجاد چسبندگی بیشتر خواهد بود. همچنین عفونت، خونریزی داخلی و عدم رعایت مراقبتهای پس از هیسترکتومی نیز میتوانند این خطر را افزایش دهند. معمولا یکی از موارد گفته شده در زیر سبب بروز چسبندگی بعد از عمل هیسترکتومی خواهند شد:
- ایجاد زخم یا برش روی اندام های لگنی
- التهاب در اندام های شکمی و حفره شکم
- خونهای شسته نشده که در طول عمل هیسترکتومی بر روی اندام های لگنی ریخته شده است.
- خشک شدن قسمتهای به جا مانده و احشای لگنی در اثر جراحی
همچنین تماس روده، تخمدان، لوله های رحمی و … با مواد خارجی مثل دستکش جراحی، وسایل جراحی و گاز وارد شده به شکم برای داشتن دید بهتر توسط جراح هم می تواند باعث ایجاد چسبندگی در لگن شود.
آسیب بافتهای داخلی
در طی جراحیهایی مانند هیسترکتومی، ممکن است بافتهای داخلی رحم و اندامهای اطراف دچار آسیب شوند. این آسیبها میتوانند منجر به التهاب و ایجاد زخم شوند که در نهایت باعث چسبندگی میشود. شدت آسیب به میزان تهاجمی بودن جراحی، مهارت جراح و شرایط فردی بیمار بستگی دارد. اگر بافتهای داخلی به درستی ترمیم نشوند، ممکن است عملکرد طبیعی اندامها تحت تاثیر قرار گیرد و علائمی مانند درد مزمن لگنی یا مشکلات باروری ایجاد شود.
التهاب و عفونت بعد ازهیسترکتومی
التهاب و عفونت یکی از عوامل مهم در ایجاد چسبندگی بعد از هیسترکتومی است. اگر بافتهای داخلی رحم دچار عفونت شوند، روند بهبود آنها دچار مشکل شده و احتمال تشکیل چسبندگی افزایش مییابد. علائم عفونت میتواند شامل تب، درد شدید لگنی، ترشحات غیر طبیعی و احساس ضعف عمومی باشد. برای پیشگیری از عفونت، پزشک آنتی بیوتیک تجویز میکند و توصیههایی برای رعایت بهداشت پس از عمل ارائه میدهد. درمان سریع عفونتها میتواند از بروز چسبندگیهای شدید جلوگیری کند.
اشتباهات پزشکی یا تکنیک نامناسب پزشک
در صورتی که پزشک از تکنیکهای نامناسب جراحی استفاده کند، ممکن است احتمال آسیب به بافتها و ایجاد چسبندگی افزایش یابد. بله طور مثال، برداشتن غیر اصولی بافتها، عدم رعایت شرایط استریل یا ایجاد زخمهای وسیع میتوانند عوامل موثر در تشکیل چسبندگی باشند. انتخاب یک پزشک با تجربه و متخصص در زمینه جراحیهای زنان، میتواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند. همچنین، استفاده از روشهای کم تهاجمی مانند هیسترکتومی و لیزر، اصولا خطر چسبندگی را کاهش میدهد.
واکنش بدنی فرد و ژنتیک
برخی افراد به صورت ژنتیکی مستعد ایجاد چسبندگیهای داخلی هستند. در برخی موارد، بدن نسبت به جراحی یا التهابهای داخلی واکنش بیش از حد نشان داده و بافتهای ترمیمی بیش از حد رشد میکنند. افرادی که سابقه چسبندگیهای داخلی، آندومتریوز یا التهابهای مزمن دارند، ممکن است بیشتر در معرض خطر باشند. ژنتیک میتواند تعیین کند که روند بهبودی زخمها چگونه باشد و آیا بدن فرد به سمت تشکیل چسبندگی پیش میرود یا خیر.
بیشتر بخوانید: تغذیه بعد از هیسترکتومی
چسبندگی پس از برداشتن رحم چه عوارضی ممکن است داشته باشد؟
چسبندگی بعد از هیسترکتومی ممکن است با عوارض و اثرات جانبی مختلفی همراه باشد. در زیر به برخی از این اثرات جانبی اشاره شده است:
- درد مزمن
افراد ممکن است پس از برداشتن رحم خود با درد مزمن در ناحیه جراحی مواجه شوند که در واقع یکی از عوارض چسبندگی بعد از هیسترکتومی است.
- تغییرات در عملکرد روده
بروز چسبندگیهای پس از برداشتن رحم ممکن است تغییراتی در عملکرد و حرکت روده ایجاد کرده و به مشکلات گوارشی مختلفی منجر شوند.
- درد هنگام برقراری رابطه جنسی
برخی افراد ممکن است با درد یا احساس ناراحتی در روابط جنسی خود مواجه شوند.
- پریودهای دردناک
در مواردی، چسبندگی بعد از هیسترکتومی ممکن است باعث درد و ناراحتی در دوره پریودی شوند.
علائم و عوارض چسبندگی بعد از هیسترکتومی در بدن هر فرد با واکنشها و شدتهای متفاوتی همراه بوده و بهتر است شرح حال خود و تمامی علائم و نشانههایی را که مشاهده میکنید، به خوبی با پزشک خود در میان بگذارید تا برنامه درمانی مناسب را دریافت کنید.
نقش هورمونها بعد از برداشتن رحم
پس از برداشتن رحم تعادل هورمونی بدن دچار تغییراتی میشود که میتواند بر روند ترمیم زخمها و تشکیل چسبندگی اثر بگذارد. کاهش استروژن باعث خشکی و نازک شدن بافتهای داخلی لگن میشود که این امر احتمال چسبندگی را افزایش میدهد. همچنین، اختلال در تعادل هورمونی میتواند منجر به دردهای مزمن لگنی و تغییرات در عملکرد اندامهای داخلی شود. برخی از پزشکان ممکن است برای مدیریت این تغییرات، درمانهای هورمونی جایگزین (HRT) را توصیه و تجویز کنند.
پیشگیری از چسبندگی بعد از هیسترکتومی
برای کاهش احتمال چسبندگی، پزشکان روشهایی مانند استفاده از ورقههای ضد چسبندگی یا ژلهای مخصوص در حین جراحی را توصیه میکنند که از اتصال غیر معمول بافتها به یکدیگر جلوگیری میکند. البته حرکت زود هنگام پس از جراحی میتواند به بهبود جریان خون و کاهش احتمال چسبندگی کمک کند. مصرف داروهای ضدالتهابی و آنتیبیوتیکها برای کاهش التهاب و پیشگیری از عفونت نیز مفید واقع میشود. در برخی موارد، فیزیوتراپی تخصصی لگن میتواند روند بهبودی را سرعت ببخشد و از بروز عوارض طولانی مدت جلوگیری نماید.
چسبندگی بعد از برداشتن رحم چه خطراتی دارد؟
چسبندگیهای بعد از برداشتن رحم میتوانند مشکلاتی مانند درد مزمن لگنی، اختلالات گوارشی (یبوست یا انسداد روده)، مشکلات ادراری (تکرر ادرار یا احتباس ادرار) و حتی نازایی در صورتی که تخمدانها باقی مانده باشند، ایجاد کنند. در برخی موارد شدید، چسبندگی میتواند باعث انسداد روده یا نارسایی عملکرد سایر اندامهای داخلی شود که نیاز به جراحی مجدد برای رفع چسبندگی دارد.
چسبندگی لگن درمان دارد؟
بله، چسبندگی لگن را میتوان با روشهایی مانند جراحی لاپاروسکوپی برای از بین بردن بافتهای چسبیده درمان کرد. در بعضی موارد درمانهای دارویی و همچنین فیزیوتراپی نیز به کاهش درد و بهبود عملکرد اندامهای داخلی کمک میکنند. در موارد خفیف، تغییر سبک زندگی، مصرف داروهای ضدالتهابی و رعایت رژیم غذایی مناسب میتواند علائم را کنترل کند. اما در موارد شدید، مداخله جراحی ممکن است ضروری باشد.
سوالات متداول چسبندگی بعد از هیسترکتومی
چسبندگی بعد از هیسترکتومی عمدتا در چند ساعت تا چند روز اولیه پس از عمل جراحی ایجاد میشود.
احساس درد و ناراحتی چسبندگی بعد از هیسترکتومی شبیه درد تیزی از چاقو است. حرکات روده در حین هضم غذا، این احساس درد و ناراحتی را تحریک کرده و ممکن است فرد احساس کند چیزی درون او کشیده میشود.
طبق مطالعات و تحقیقات انجام شده، استفاده از داروهای ضد التهاب، آنتی بیوتیکها و … میتواند در بهبود دردهای شکمی و مشکلات خواب زنان مبتلا به چسبندگی موثر باشد اما باید توجه داشته باشید که نباید خودسرانه برای مصرف داروها اقدام کنید و لازم است در این مورد حتما با پزشک خود مشورت کنید.
چسبندگیهای رحمی با روشهایی مانند سونوگرافی تخصصی، MRI یا هیسترکتومی تشخیصی شناسایی میشوند. در صورت وجود علائم مشکوک، پزشک در بیشتر مواقع آزمایشهای تصویربرداری را توصیه میکند.
بله، چسبندگیهای داخلی ممکن است حتی سالها بعد از جراحی هیسترکتومی ایجاد شوند. برخی افراد ممکن است مدتی بعد از جراحی هیچ علائمی نداشته باشند، اما با گذشت زمان و افزایش التهابهای داخلی، علائم چسبندگی در بدن فرد ظاهر شوند.