مراقبت های بعد از هیسترکتومی یکی از پر اهمیت ترین بخشهای روند درمان پس از این عمل جراحی محسوب میشود. هیسترکتومی، که به معنای برداشت کامل یا جزئی رحم است، یک عمل عمده محسوب میشود که به دلایل مختلفی مانند فیبروم، اندومتریوز، سرطان رحم یا خونریزیهای شدید انجام میگیرد. دوران نقاهت بعد از این عمل میتواند چند هفته طول بکشد و مستلزم رعایت نکاتی است که به بهبودی کامل بیمار کمک میکند. در اینجا تمامی نکاتی که باید درباره مراقبت های بعد از هیسترکتومی بدانید را به طور کامل بررسی میکنیم.
دوره نقاهت بعد از هیسترکتومی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان بهبودی پس از هیسترکتومی بستگی به نوع جراحی دارد؛ جراحی باز حدودا بین ۶ تا ۸ هفته برای بازگشت کامل به فعالیتهای روزمره نیاز دارد، اما جراحی واژینال یا لاپاراسکوپیک بین ۲ تا ۴ هفته به استراحت نیاز دارد.
البته که عوامل مختلفی بر طول دوره نقاهت تاثیر میگذارند، مانند وضعیت عمومی سلامت بیمار، سن، نوع جراحی، وجود بیماریهای زمینه ای و رعایت مراقبتهای بعد از عمل.
فعالیت بدنی بعد از هیسترکتومی
برخلاف تصور رایج افراد، حرکت زودهنگام (مانند راه رفتن آرام) میتواند از ایجاد لخته های خون و یبوست جلوگیری کند. با این حال باید از انجام فعالیت های خاص بپرهیزید:
- از ورزشهای سنگین، دویدن، بلند کردن بار، و انجام کارهای فیزیکی شدید حداقل تا ۶ هفته خودداری کنید.
- ورزشهای کف لگن مانند تمرینات انقباض و انبساط شکم و زیر شکم را بعد از تایید پزشک شروع کنید تا به تقویت عضلات لگنی کمک کند و از بی اختیاری ادرار جلوگیری شود.
بیشتر بدانید: هیسترکتومی کامل یا هیسترکتومی توتال رحم
رابطه جنسی بعد از هیسترکتومی
بسیاری از زنان نگران بازگشت به زندگی جنسی بعد از این جراحی هستند. باید در نظر داشت:
- بهتر است تا ۶ هفته پس از جراحی از رابطه جنسی پرهیز شود تا بافتها کاملا ترمیم و درمان شوند.
- در صورت خشکی واژن یا کاهش میل جنسی، استفاده از روان کننده های واژینال یا مشاوره با پزشک توصیه میشود.
- در صورت برداشتن تخمدانها ممکن است تغییرات هورمونی رخ دهد که بر میل جنسی تاثیر بگذارد.
تغییرات هورمونی و عاطفی پس از هیسترکتومی
اگر تخمدانها نیز در طی هیسترکتومی برداشته شده باشند، بیمار وارد یائسگی زودرس میشود. علائم آن شامل:
- گر گرفتگی
- تعریق هنگام خواب
- نوسانات خلقی
- خشکی واژن
- بی خوابی
برای مدیریت این علائم ممکن است پزشک درمان جایگزینی هورمونی (HRT) را تجویز کند. همچنین برخی از بیماران پس از عمل احساس غم یا افسردگی میکنند، مخصوصا اگر هیسترکتومی به معنای پایان باروری باشد. مشاوره روانشناسی میتواند در این زمینه بسیار موثر باشد.
بیشتر بخوانید: تغذیه بعد از عمل هیسترکتومی
عفونت واژن بعد از هیسترکتومی
جراحی هیسترکتومی در واقع یکی از عمل های جراحی با عوارض بسیار کم به شمار میآید اما هیچ گونه عملی وجود ندارد که هیچ گونه عوارضی برای بیمار به دنبال نداشته باشد. عفونت واژن بعد از هیسترکتومی، از جمله شایعترین عوارض این نوع عمل جراحی است. در حقیقت بسیاری از پزشکان در این زمینه معتقدند که عفونت واژن پس از این عمل اگر به مقدار کم باشد و برای بیمار مشکلی ایجاد نکند، امری عادی و طبیعی بوده و جای نگرانی ندارد. ولی اگر عفونت واژن بعد از هیسترکتومی، شدید بوده و برای بیمار آزاردهنده باشد، حتما باید به بهترین جراح هیسترکتومی در سعادت آباد مراجعه کرد.
ترشحات واژن بعد از هیسترکتومی چگونه باید باشد؟
بعد از جراحی هیسترکتومی ممکن است که شما ترشحات کمرنگ قهوه ای رنگی را مشاهده کنید که جای هیچ نگرانی نداشته و توصیه میشود در این مدت از نوار بهداشتی استفاده کنید. در صورت مواجه با این نوع ترشحات واژن بهتر است از تامپون استفاده نکنید زیرا با احتمال بیشتری با عفونت مواجه میشوید. این نوع ترشحات واژن بعد از هیسترکتومی ممکن است تا مدت زمانی حدود 4 هفته ادامه داشته باشد اما اگر این ترشحات ادامهدار بوده، تبدیل به خونریزی شده و یا شدت بیشتری پیدا کند، باید حتما به پزشک متخصص مراجعه کرده و علائم خود را با او در میان بگذارید.
همچنین اگر هنگام خروج ترشحات واژن بعد از هیسترکتومی، در ناحیه واژن خود احساس سوزش، خارش و ناراحتی داشته باشید و یا این ترشحات بوی نامطبوعی داشته باشد، ممکن است در واژن خود عفونت داشته باشید و در این مورد نیز باید حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
نحوه خوابیدن بعد از هیسترکتومی
بعد از عمل هیسترکتومی، خوابیدن به شکل مناسب و رعایت برخی نکات به بهبودی سریعتر شما کمک میکند. در ادامه، چند نکته برای نحوه خوابیدن بعد از عمل هیسترکتومی را بیان خواهیم کرد:
بعد از جراحی هیسترکتومی نحوه خوابیدن اهمیت بالایی داشته و بهتر است به صورت طاق باز و پشت به کمر بخوابید و از یک بالش به عنوان نگهدارنده پشت خود استفاده کنید تا بدن کمی حالت نیمه نشسته پیدا کند. سعی کنید حین خوابیدن بعد از هیسترکتومی ، به زخمها و ناحیه جراحی شده فشار کمتری وارد شده و به مرور زمان تلاش کنید تا وضعیت خوابیدن خود را به حالت استاندارد برگردانید.
بیشتر بخوانید: هزینه عمل هیسترکتومی
مراقبت از زخم بعد از جراحی هیسترکتومی
جراحی هیسترکتومی با هر یک از روشهای باز یا بسته انجام شده باشد، دارای زخم هایی است که نیاز به مراقبت داشته تا از بروز عفونت بعد از عمل جلوگیری شود. در ابتدا پانسمانها به مدت 48 ساعت بعد از جراحی از روی زخم ها برداشته شده و ضدعفونی میگردد. بعد از این مدت دیگر بر روی زخم ها پانسمان قرار داده نمیشود تا در مجاورت با هوا خشک شده و به مرور زمان بهبود یابند.
توجه داشته باشید که رعایت بهداشت در این ناحیه و شستشوی این زخم ها بسیار مهم است و میتواند از بروز عوارض جانبی بسیاری جلوگیری کند.
همچنین در صورتی که از بخیه های غیر قابل جذب استفاده شده است، باید در زمان تعیین شده برای خارج کردن و کشیدن این بخیهها اقدام کنید. گاهی در افراد چاق ممکن است از محل زخم کمی خونابه و ترشحات آبکی خارج شود که با رعایت نکات ذکر شده پس از چند روز بهبود پیدا می کند.
درد بعد از هیسترکتومی
درد بعد از هیسترکتومی تقریبا برای همه بیماران وجود خواهد داشت اما این مورد به مرور زمان بهبود مییابد و باید از شدت آن کاسته شود. اگر بعد از گذشت 48 ساعت به درد شدید شکمی دچار شدید، حتما به پزشک خود اطلاع دهید تا بررسی های لازم و سونوگرافی انجام شود. درواقع درد بعد از این جراحی تا حدودی معمول است و در دوران مراقبت های بعد از هیسترکتومی، با مصرف دارو های مسکن و ضد درد نیز قابل کنترل است.
اهمیت مراجعه به پزشک
مراجعات منظم به پزشک متخصص دکتر پرند قشلاقی پس از هیسترکتومی حیاتی است. زمان بندی پیشنهادی:
هفته اول: بررسی وضعیت کلی بیمار و زخم
هفته سوم تا ششم: بررسی عملکرد تخمدانها (در صورت باقی ماندن)، ترمیم زخم، وضعیت روانی و جنسی بیمار
در صورت مشاهده علائمی مانند تب، خونریزی شدید، درد مداوم، ترشح غیرعادی از واژن یا ادرار دردناک، باید فورا با پزشک تماس بگیرید.
سوالات متداول:
آیا بعد از هیسترکتومی امکان بارداری وجود دارد؟
با برداشتن رحم، امکان بارداری طبیعی به طور کامل از بین میرود.
آیا هیسترکتومی باعث افزایش وزن میشود؟
به طور مستقیم نه، اما کاهش سطح فعالیت یا تغییرات هورمونی میتواند منجر به افزایش وزن شود. حفظ سبک زندگی سالم و فعال بسیار مهم است.
آیا بعد از هیسترکتومی باید دارو مصرف کنم؟
در صورت برداشتن تخمدانها، ممکن است داروهای هورمونی برای کنترل علائم یائسگی تجویز شوند.
چگونه با احساس از دست دادن رحم کنار بیاییم؟
پذیرش روانی این تغییر ممکن است زمان بر باشد. گفت و گو با روانشناس یا گروههای حمایتی میتواند کمک کننده باشد.
در آخر…
مراقبت های بعد از هیسترکتومی نقش بسیار مهمی در بهبودی جسمی و روانی بیمار ایفا میکنند. از استراحت و تغذیه گرفته تا فعالیت بدنی و پیگیریهای پزشکی، همگی باید به دقت رعایت شوند تا احتمال بروز عوارض کاهش یابد. توجه به سلامت عاطفی، داشتن حمایت خانوادگی و مشاوره تخصصی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. با رعایت این نکات، میتوان دوره نقاهت را به خوبی طی کرد و به زندگی عادی بازگشت.
